R. Knops - vrijdag 15 februari 2008, 19:45 - Hardware
Na de blogpostings van RonH is het tijd om de HTC Touch Dual ook na langduriger gebruik eens grondig door te zagen. Remo Knops nam de moeite om een review te schrijven waar je zeker een halfuur zoet mee bent.
Enige tijd geleden heeft collega RonH al een behoorlijk uitgebreide blog gedaan over de HTC Touch Dual. Ik vroeg mijzelf daarom af wat de toegevoegde waarde van deze review zou zijn. En die heb ik gevonden:

In de gebruikerstest zal ik de 16 key-versie, voorzien van een WWE ROM stevig aan de tand voelen. Ik geef toe dat de review behoorlijk uitgebreid geworden is, dus enig zitvlees is gewenst. Anderzijds heb ik wel het idee dat ik vrijwel alle belangrijke zaken (soms ook technisch) toegelicht heb. Mochten er naar aanleiding van de review nog specifieke vragen zijn dan stel ze gerust op het forum. Ik zal ze proberen te beantwoorden.
Specificaties
Ondanks dat het device nu al enkele weken op de markt is wordt er gestart met een overzicht van de specificaties:
- HSDPA/UMTS: 2100 MHz;
- HSDPA: Tot 384kbps (upload) en 3.6Mbps (download);
- UMTS: Tot 384kbps (up- en download);
- GSM/GPRS/EDGE: Tri-band 900, 1800, and 1900 MHz;
- HTC TouchFLO™ software en besturing
- D-pad met 5-weg-navigatie
- Keyboard slide-out (16-key QWERTY)
- Bluetooth® 2.0
- HTC ExtUSB™ (11-pin mini-USB en audio jack in one),
- USB 2.0 (bij synchronisatie of bestandsoverdracht per kabel)
- Camera achterzijde: 2 mega-pixel kleuren CMOS camera
- Camera voorzijde: CIF CMOS kleuren camera (videobellen)
- Tot 250 uur voor GSM gebruik
- Tot 180 uur voor UMTS gebruik
- Tot 5 uur voor GSM gebruik
- Tot 3 uur voor GSM gebruik
- Tot 1,8 uur voor videobellen
In de doos
De HTC Touch Dual wordt afgeleverd in een keurige en strakke zwarte doos, voorzien van een magneetsluiting. Bij het openen van sluiting en deksel ligt de HTC Touch Dual in het midden van een schuimachtige laag, geflankeerd door de beide oordopjes. Aan weerszijden van de oordopjes zijn in totaal een viertal icoontjes afgebeeld in lichtgrijs: (1) muzieknoot, (2) een fototoestel, (3) een envelop en (4) een contact-icoontje. Dit benadrukt de veelzijdigheid van het toestel.
Halen we de eerste foamlaag waarin de HTC Touch Dual ligt uit de doos, dan treft men zowel aan de linker- als ook de rechterzijde twee compartimenten van karton aan. Zoals gebruikelijk is er zowel een oplader voor het stopcontact (met mini-usb-plug), als ook een usb-synchronisatie- en laadkabel meegeleverd. Tevens is er een screenprotector meegeleverd, crystal clear dus met blinkende bovenzijde en een setje covers voor over de oordopjes om de pasvorm te verbeteren. Een stoffen beschermhoesje, die lijkt op een muntzakje uit een piratenfilm, is ook meegeleverd. Hoewel dit altijd een achtergesteld kindje is, zou ik liever een crystal clear plastic case meegeleverd zien, hoewel het design hiervan wat moeilijker is bij een slide phone. Bij de assemblage van de HTC Touch Dual, was ik op zoek naar de batterij en uiteraard bleek deze verstopt in de schatkist, ofwel te vinden IN het beschermhoesje.

Tenslotte is er een Getting Started CD meegeleverd, voorzien van Microsoft Outlook en Microsoft Active Sync of Microsoft Windows Mobile Device Center. Uiteraard hebben veel gebruikers reeds een legale Microsoft Office-licentie en kan de synchronisatiesoftware simpelweg gedownload worden. Voor mij persoonlijk is de CD dus enigszins overbodig.
Nog een opvallend puntje is de uitsparing in de schuimlaag onder de HTC Touch Dual. Deze uitsparing heeft de grootte van een microSD-kaartje. [ref07] Afhankelijk van branding, versie en operator kan dit kaartje al dan niet meegeleverd worden. In dit geval wordt het kaartje NIET meegeleverd. Alle losse spullen zijn netjes voorzien van beschermfolie en plastic zakje. Hoewel wij deze zaken er direct afhalen, is het toch enorm prettig dat HTC zijn toestellen altijd netjes verpakt.
Eerste indruk
De eerste indruk is te omschrijven als simpel en minimalistisch design in een meer dan compacte vormfactor. Niet alleen op de voorzijde door alleen een d-pad en kleine bel- en ophangbuttons, maar ook aan de zijkanten en achterzijde is het minimalistische design doorgevoerd. Het device deed me enigszins terugdenken aan de revolutie die de HTC Magican destijds ontketende door de kleine vormfactor. Ondanks dat ik de HTC Touch enige tijd en gebruik gehad heb, kan ik niet zeggen dan het device opmerkelijk veel dikker is dan zijn kleinere broertje. Anderzijds hoop ik dat uiterlijke schijn bedriegt en het device overloopt van power en features. De HTC Touch Dual heeft een zeer prettige grip en voelt tijdens de eerste indruk niet te zwaar aan. Een prima apparaat voor zowel normaal consumentengebruik, alsook zakelijk gebruik. De compacte Touch Dual past immers prima in een maatpak. In de aankomende hoofdstukken zal ik dieper ingaan op de verschillende technische aspecten van de HTC Touch Dual.
Design en uiterlijk
Laten we systematisch het ‘uiterlijke’ design van de HTC Touch Dual nalopen, te beginnen bij de voorkant (indien de Touch Dual plat op de tafel ligt, met scherm naar je toe).
De voorkant
De HTC Touch Dual bestaat uit een zwarte casing, met chromen accenten. Persoonlijk heb vind ik deze kleurstelling geweldig en analoog aan het design van de Blackberry 8800 (welke ik ook geweldig vind). De zwart / chroom combinatie geeft een strake, zakelijke, maar ook subtiele en stijlvolle finish aan het product.
Aan de bovenzijde wordt in het midden een speaker voor het telefoondeel aangetroffen, rechts geflankeerd door de CIF CMOS camera, die dient voor videogesprekken. De camera is evenals de speaker mooi weggewerkt in de casing. Op de werking van het videobellen kom ik later terug in de review. Wat persoonlijk erg gaaf is, is het feit dat ook de LED’s achter het raster van de speaker verwerkt zijn. Dus als Bluetooth of de GSM-functie ingeschakeld zijn dan knipperen de LED’s in blauw en groen, achter het raster.
Centraal in het midden treffen we het bekende 2,6” touchscreen aan. Eveneens is het scherm netjes in een lijn met de casing en niet zoals bij de oudere devices omringd door een opstaand randje. Hiervoor heeft HTC gekozen, (1) omdat het niet handig is voor de TouchFLO-besturing, en (2) omdat verwijdering van de randje bijdraagt aan een kleinere vormfactor van het toestel. In vergelijking met de ‘normale’ HTC Touch is het scherm smaller (de Touch heeft een 2,8” scherm), terwijl de look & feel gelijk zijn.
Onder het scherm treffen we de bel- en ophangknoppen aan, alsmede het welbekende d-pad. Persoonlijk vond ik met name de bel- en ophangtoetsen TE minimalistisch, echter gaande weg het gebruik went dit toch. Het zijn simpelweg rechthoekige blokjes die ietwat verloren links en rechts van de d-pad staan. Persoonlijk vind ik de knoppen van de O2 XDA Stellar mooier, die vergelijkbaar zijn met de toetsten van de HTC Magican. [ref01] De bel- en ophangtoetsten vormen dan een geheel met de d-pad.
Tenslotte is er een opmerkelijk randje onder het scherm aangebacht om het open sliden van de HTC Touch Dual te vergemakkelijken. Ik moet zeggen dat dit een simpele doch uiterst goede en doeltreffende oplossing is, want automatisch plaats je je duim onder het randje en opensliden maar.

De linker zijkant
De linker zijkant van de HTC Touch Dual is zeer minimalistisch uitgerust met de HTC ExtUSB™ poort, die mini-usb en audio jack combineert. Persoonlijk ben ik niet zo gelukkig met de plaatsing van deze poort. Bij synchronisatie met een desktop of laptop vormt dit geen probleem. Echter bij het aansluiten van de koptelefoon en het luisteren van muziek steekt de stekker behoorlijk uit, waardoor het in je broekzak dragen van de HTC Touch Dual toch moeilijk wordt. Zou de poort aan de onderzijde geplaatst zijn, zoals te doen gebruikelijk, dan was dit tijdens het muziekluisteren iets minder problematisch geweest. Om dit probleem op te lossen zijn ook converters en/of adapters terug te vinden. [ref15]
Verder treffen we de knoppen aan om het geluid harder of zachter te zetten, die verwerkt zijn in de chromen rand. De afwerking van de zijkant is strak en elegant, alle delen zijn netjes in een lijn en de chromen rand breekt de beide zwarte delen op een mooie manier. Alleen de HTC ExtUSB™ poort springt hier ietwat uit door deels in de rand, en deels in het zwarte deel van de cover geplaatst te zijn.

Tenslotte is er in het bovenste slidebare deel aan de onderzijde (in het verlengde van de bel- en ophangknoppen) een uitsparing gemaakt voor het microSD-slot. Zonder problemen kunnen gewone microSD-, alsmede de SDHC-varianten gebruikt worden. Het slot is netjes afgedekt met een rubberen flapje en ik heb daarmee nog geen problemen ondervonden zoals bij de HTC S710. Met andere woorden: het rubber blijft netjes op zijn plaats en is keurig in de casing weggewerkt.

De bovenkant
De bovenkant van de HTC Touch Dual volgt de minimalistische styling van de rest van het device. In de chromen rand is alleen links uit het midden de aan- / uitknop verwerkt. Wordt deze knop kort ingedrukt dan schakelt men het scherm aan, danwel uit, waarbij telefoon en andere functies ingeschakeld blijven (standby). Houdt men de knop gedurende langere tijd (+/- 5 sec.) ingedrukt, dan wordt de HTC Touch Dual compleet uitgeschakeld inclusief telefoon- en andere radiofuncties.
Aan de bovenzijde rechts uit het midden treffen we een uitsparing aan, om het toestel aan een keycord / lanyard te bevestigen. Persoonlijk vind ik dit de meest nutteloze toevoeging, hoewel ik af en toe meisjes zie lopen, die een of ander shiny tierlantijntje hieraan bevestigd hebben.
Eveneens is aan de rechterzijde de stylus te vinden. Uiteraard gepostitioneerd aan de bovenzijde van de HTC Touch Dual ter hoogte van de speaker en CIF CMOS camera. De stylus is gelukkig niet telescopisch en het mechanisme voelt solide aan. Het formaat van de stylus is aan de kleine kant, zodat mensen met grote handen / vingers wel eens moeite zouden kunnen hebben met het vasthouden van deze ‘naald’. Echter, de TouchFLO-bediening zal dit zeker compenseren.
Tevens is het het bovenste slidebare deel een klein gaatje te vinden, welke naar mijn idee de lichtsensor is. Hiermee wordt dus al naar gelang de lichtinval en intensiteit de achtergrondverlichting van het hardware-keyboard ingeschakeld.

Opvallend is de afwezigheid van een ‘gaatje’ om te softresetten. Aangezien ikzelf actief ben in verschillende beta-programma’s is het geven van een soft-reset toch een veel voorkomende actie. Softwarematig is dit op te lossen met SK Tools, Dinarsoft Memmaid of SBSH iLauncher, echter bij een echte vastloper moet de batterij er dus uit.

De achterkant
Het spannendste van de achterkant is de verwerking van de camera. Draaien we de Touch Dual met het scherm op tafel dan treffen we in de zwarte achtercover een chromen cirkel aan in de linker bovenhoek van het apparaat. In deze cirkel is (1) de 2 megapixel lens verzonken, en (2) onder de lens is een spiegeltje gepositioneerd om zelfportretten te kunnen schieten. Aan de rechterzijde van de cirkel is in het zwarte deel van de cover een dun opstaand randje gecreëerd dat de lens op een doeltreffende manier beschermt.
Rechts naast de camera bevindt zich een speaker voor de systeemgeluiden en audio indien men een muziekje of video opzet. Deze speaker is evenals de variant aan de voorzijde keurig afgewerkt met een zwart raster.
Tenslotte treffen we op de achterzijde zowel het HTC Touch Dual, alsook het HTC-logo aan. Enige reclame tijdens het telefoneren kan uiteraard geen kwaad, maar gelukkig is de branding niet zo overheersend als bijvoorbeeld bij een Vodafone apparaat.
Zonder dat ik het gehele interieur van de Touch Dual ga beschrijven wil ik toch enige informatie met jullie delen. Verwijderen we de achtercover, dan kunnen een aantal zaken als de camera, speaker, batterij en simslot worden terug gezien. De batterij is 1,120 mAh zwaar. Zoals op de foto te zien is wordt het simslot ‘afgesloten’ door bruine rubber. Ten opzichte van de oudere devices was dit ook een nieuwe manier om de simkaart op zijn plaats te houden. Men dient eerste de batterij te verwijderen, vervolgens kan de bruine rubber naar achter getrokken worden en de simkaart geplaatst worden. Nu opletten dat de rubber goed gepositioneerd is (omdat deze niet overal even dik is) en de batterij terugplaatsen. De simkaart wordt nu indirect door de batterij, middels de rubber vastgeklemd.

In opengeschoven toestand
Wordt de HTC Touch dual opengeschoven dan treffen we het 16 toesten tellende hardware-keyboard aan. De toetsten hebben ook een chromen / zilveren finish. Centraal zijn de 12 numerieke toesten gepositioneerd, links geflankeerd door een startmenu en messagingknopen en rechts geflankeerd door Terug- en Internet Explorer- knop. Totaal dus 16 toetsen, die een duidelijk drukpunt hebben, echter door de grootte van de toetsen “waggelen” deze iets als men links of rechts uit het midden drukt. In dat opzicht prefereer ik de toetsen van de Palm Treo 750 of de HP iPAQ hw 6915, maar functioneel werkt het geheel perfect. Ook voor grote handen en bijbehorende vingers is het toetsenbord prima geschikt.
Wie geinteresseerd is in de 20-toetsen tellende versie, voorzien van een zogenaamd suretype toetsenbord kan de unboxing video in de referenties eens bekijken. Persoonlijk vond ik echter niet dat ik met de 16-key versie enige functionaliteit miste. [ref07]
Draaien we het apparaat om dan is ook de achterzijde van het bovendeel keurig in een stevige zwarte finish afgewerkt. Dit geeft het idee dat het scherm en binnenwerk ook van de achterzijde goed beschermd zijn. Een laatste puntje dat ik wil aanstippen is het slider mechanisme. Dit werkt simpelweg prima, mede door de positionering van het eerder genoemde randje op de voorkant. Stond in het verleden Samsung bekend om zijn subliem werkende sliders, dan kan ik mededelen dat HTC ook op dit gebied goed werk geleverd heeft. (vergelijkbaar met de heren van Samsung)
Besturingssysteem
In deze paragraaf zal ik een tweetal zaken bespreken: (1) een korte beschrijving van ROM-versie en globale WM 6.0 inrichting, en (2) eens wat dieper inzoomen op de TouchFLO-besturing.
De HTC Touch Dual draait op Windows Mobile 6.0 Professional waarvan de exacte build en ROM versies te zijn zijn in onderstaande screenshots:

De gebruikelijke functionaliteiten van WM 6.0 zijn grotendeels wel bekend. Op de bestaande functionaliteit heeft HTC zijn TouchFLO besturing gebouwd en o.a. een vernieuwde comm-manager, en dailer zijn in het oogspringende veranderingen. Indien iemand meer wil weten over de WM 6.0 functionaliteit dan is er een review te vinden op www.modernnomads.info. [ref16]
Laten we echter eens de focus leggen op de intuitieve TouchFLO software, waarvan versie 2.0 op het device staat. Ik wil starten met het inzoomen op de HTC Home plugin voor het today-scherm, welke het scherm oppervlak ruwweg in de helft opdeelt. Onderzoek heeft uitgewezen dat een van de functies van een telefoon het aflezen van de tijd is, en derhalve heeft HTC gekozen voor de grote weergave van de klok. Naast de klok zien we een icoontje van een wekker, dat aangeeft of er een alarm gezet is ja of nee. Boven de klok worden datum en operator weergegeven. Onder de klok treffen we een rij aan met tellers, voor gemiste oproepen, ongeopende berichten / e-mails en voicemail berichten. Wil men een bericht openen, of een voicemail bericht afluisteren, dan tappen we met de duim simpelweg op de “finger-friendly” button, en de benodigde applicatie wordt geopend. Dit geldt overigens ook als men op de klok “tapt”. De onderste rij van de today-plugin is een rij met tabbladen, waarbij van links naar rechts de home plugin, een weer plugin, een matrix met snelkoppelingen, en tenslotte de profielen, worden weergegeven. Alle tabbladen in buttons in deze tabbladen zijn met touch-bediening op te roepen danwel aan te passen. Wat ik wil benadrukken is dat de positionering van de rijen met tabbladen en counters enorm slim gekozen is omdat deze in het verlengde van je duim (in normale positie) liggen. Dus zelfs van deze relatief simpele plugin heeft HTC toch een heus onderzoek gemaakt.

Een volgende stap waarop ik zal inzoomen is de zogenaamde TouchFLO cube. De cube (kubus) kan worden opgeroepen door een slepende beweging van beneden naar boven de maken. Bij het openen van de cube maakt deze een roterende beweging, waardoor het voor de gebruiker direct duidelijk is dat deze draaibaar is. Het is schijnbaar ook een natuurlijke beweging om van je af te slepen en niet naar jezelf toe. Een eerste vlak van de kubus toont snelkoppelingen naar de meest belangrijke applicaties van een pda of pocketpc: De Personal Information Management software, kortweg afgekort als PIM. Opvallend is echter dat niet alle onderliggende applicaties gereed zijn voor touch-bediening (internet explorer, zeker niet). Daarvoor kan men gebruik maken van de software toetsenborden, waar ik later op terug zal komen.
Door een sleepbeweging over het touchscreen te maken van rechts naar links (ik heb de Touch Dual met mijn linker hand vast) dan draait de kubus naar een volgend vlak met speed dails. Dit vond ik een geweldige ontwikkeling. Op een enorm snelle manier kun je de meest gebruikte personen bellen zonder ook maar een enkele knop gebruikt te hebben. Vanuit dit kubus vlak is het ook snel door tappen naar de dailer, alsmede contactpersonen of gemiste oproepen.
Maken we weer een sleepbeweging dan wordt er doorgedraaid naar het volgende vlak met multimedia overzicht. Dit vlak is onderverdeeld in 3 buttons: muziek, foto’s en video. De foto applicatie zal onder de paragraaf camera verderop aanbod komen. Tappen we op de button muziek, dan wordt een onderliggende vinger-vriendelijke mediaplayer geopend. De screenshots geven enkele impressies van de verschillende tabbladen en onderliggende software.
Belangrijk is ook dat bij het opsliden van de HTC Touch Dual er eveneens een snelmenu geopent wordt, met “new sms”, “new email”, etc. Hierdoor kan men enorm snel een nieuwe email of sms versturen of simpelweg een calender item invoeren. Allemaal via het goed werkende T9 hardware keyboard.

Vervolgens zal ik een aantal andere besturigsaspecten binnen de TouchFLO technologie de revue laten passeren, die een niveau dieper liggen dan de kubus.
Teneerste zijn er een tweetal software toetsenborden meegeleverd: een Touch keypad en een Touch keyboard, respectievelijk 3 tekens op 1 toets en alfabetisch gerangschikt, en 2 tekens 1 toets en in qwerty layout. Daarnaast zijn er de gebruikelijke invoermethoden, waarbij de letterherkenning volgens mij niet aanwezig is in de Nederlandse ROM. Een leuk alternatief vond ik de nieuwe versie van Resco Keyboard, die ook in eenhandsbediening bijzonder prettige werkte, en voor mij net iets gebruikersvriendelijker was dan de varianten van HTC. Dit is echter strikt persoonlijk.

Ten tweede is er ook de mogelijkheid om het startmenu groot of klein weer te geven. De grote variant geeft de laatstgebruikte programma’s weer als gebruikelijk is bij een smartphone os. Tevens is deze versie makkelijker met de vingers te bedienen. Wil je echter de normale grootte dan is dat heel simpel in te stellen.

Ten derde heeft de dailer een metamorfose ondergaan. De buttons zijn groter gemaakt, maar ook de kleur en weergave is duidelijk aangepast. Ook via het hardware keyboard kan er snel naar een contactpersoon gezocht worden via de smartdailer functie.
Niet TouchFLO maar wel handig zijn extra toevoegingen voor het telefoongedeelte, die te vinden zijn via settings, phone, tabblad advanced. Hiermee kan functionaliteit gekoppeld worden aan de slide beweging, en aan de bel-knop. Tevens is het mogelijk om een oproep te weigeren en automatisch een SMS te laten versturen. Dit ben ik nog niet standaard tegengekomen op een apparaat. [ref04]
[
In lijn hiermee is ook extra functionaliteit die gekoppeld kan worden aan de bel- en ophang-knoppen. Houdt men de ophangknop ingedrukt dan wordt een zogenaamde quicklist geopend en kan men binnen twee klikken het toestel locken, in flightmode zetten, of het geluid uit de trilstand aanzetten.

Ten vierde heeft de HTC Touch Dual de mogelijkheid om snel tussen de Pocket Oulook mail en Outlook sms accounts te switchen door de bekende sleepbeweging van rechts naar links. Op mijn HTC Excalibur doe ik dit door bijvoorbeeld via de d-pad. Dit is een unieke TouchFLO feature van de HTC Touch Dual en de HTC Touch Cruise [ref10] [ref11]
Een cruciaal deel in de software zijn de T9 bibliotheken, waarin de woorden in een betreffende taal reeds zijn opgeslagen en worden gebruikt om snel aan te vullen bij het typen van een bericht. In de WWE-ROM is er GEEN Nederlandse T9 aanwezig in tegenstelling tot de NL-ROM. Via omwegen zijn deze modules er wel op te zetten. [ref02] [ref03] Persoonlijk ben ik echter van mening dat T9 taal en ROM-taal niet aan elkaar gekoppeld hoeven zijn, en daarmee zouden deze bestanden via de HTC e-club te downloaden moeten zijn als vorm van support.
Ik moet zeggen dat de T9 software echter prima werkt en via het hardware keyboard enorm snel gewerkt kan worden. Voor SMS en korte e-mail is dit echt super, want je hebt een compact doch compleet apparaat. Voor langere teksten geef ik PERSOONLIJK meer de voorkeur aan een full qwerty apparaat. Anderen waaronder Jason Langridge en onze eigen moderator Stefan zijn echte T9 aanhangers, die complete boeken schrijven met de 12-toetsen.
Processor
De HTC Touch Dual beschikt over een Qualcomm MSM processor, draaiend op een clocksnelheid van 400 MHz. In het dagelijks gebruik is de snelheid voldoende, en gaat zelfs het openen van “zware” programma’s als Webis Pocketinformant in een aannemelijke tijd.

Hoewel ik zelf ook geen uitgesproken electronisch specialist ben, wil ik toch graag wat informatie delen over de MSM processor en het verschil met zijn voorgangers zoals de Intel Xscale processors. De Qualcomm processoren beschikken over meerdere kernen, waarin oa. GPS, wifi, GSM, etc. gebakken zijn, echter die al naar gelang de functie en positionering van het apparaat worden geactiveerd ja of nee. Het economische voordeel voor de OEM is dat er één type processor voor de hele range gebruikt kan worden.
Echter ook voor de consument heeft deze processor zijn voordeel. Elke radio-module heeft normaliter zijn eigen power-unit nodig. In een Xscale-based device heeft bijvoorbeeld zowel de processor als ook de gsm- en wifi-module zijn eigen powerunit (3 power-units dus in dit FICTIEVE voorbeeld). Doordat de verschillende modules geintegreerd zijn in een enkele chipset is er derhalve ook maar 1 power-unit noodzakelijk. Ondanks dat dit wellicht een zwaardere power-unit is bespaart men vermogen EN plaats in het apparaat. Voor een fabrikant als HTC, die 0,10 mm als een gewin in afmetingen ziet, een enorm positieve ontwikkeling.
In het dagelijks gebruik levert dit type processor dan ook zijn bijdrage aan een goede normale battery-life. Tevens beschikt deze chipset over voldoende rekenkracht, en voelt de Touch Dual bijvoorbeeld zelfs snappier aan dan de Palm Treo 750.
Opmerking:
Tenslotte hoop ik niet dat we naar aanleiding van mijn bovengenoemde uitleg weer verzeilen in een discussie waarom een bepaalde kern al dan niet geactiveerd is. Deze discussie is al eens gevoerd, en voert verder dan het schrijven van simpelweg een driver schijven. De Touch Dual beschikt niet over wifi en daarmee punkto.
Geheugen
Zoals RonH reeds in zijn blogreeks aangegeven heeft vormde het geheugen in de HTC Touch (dus NIET de Touch Dual) een probleem voor de power-user. [ref14] Zelf kan ik deze conclusie onderstrepen omdat de TouchFLO software toch ook al aardig wat ruimte in beslag neemt.
Gelukkig heeft HTC goed naar de consumenten geluisterd en de HTC Touch Dual voorzien van 128 MB ROM en 256 MB RAM. Het heeft toch enige tijd geduurd voordat de OEM’s van de 64 MB ROM afgestapt zijn, maar de 128/256 verhouding is meer van deze tijd, gezien de programma groottes en geheugenbeheer.
Zoals gezegd is de hoeveelheid geheugen standaard voor de huidige devices, en is ook de snelheid, hoewel dit slechts gevoelsmatig is goed te noemen. Persoonlijk vind ik de snelheid van ondergeschikt belang ten opzichte van de hoeveelheid geheugen, want er is niets zo rot als dat je je killer applicatie niet kunt installeren wegens een gebrek aan geheugen.
Kortom, het geheugen is goed voor mekaar, maar voor de rest niets bijzonders.
Connectiviteit
Belangrijk is te weten dat dit toestel NIET over wifi (draadloos internet) beschikt. Echter met de flatfree databundels die er momenteel op de markt zijn, wordt afwezigheid van wifi op een apparaat langzaam ook geen gemis meer. Persoonlijk start ik ook nog maar bar weinig wifi op en neem ik de iets langere tijden bij GPRS-gebruik voor lief. Noem het anders een soort van luiheid. Ik kan me echter voorstellen dat dit bij onze Belgische collega’s een probleem kan vormen, aangezien deze markt minder betaalbare databundels heeft.
Een makkelijk bruggetje naar de wel aanwezige data-connectiviteit. Zoals in de specificaties aangegeven is het toestel voorzien van een GSM/GPRS/EDGE module en kan er tevens gebruik gemaakt worden van de snellere datavarianten UMTS en HSDPA. Via start, settings, tabblad connection wordt de HSDPA snelheid simpelweg met een vinkje aangegeven. Maar ook via start, settings, phone, tabblad band, kan men netwerktype en band instellen. Maak je geen gebruik van UMTS, dan is het verstandig om deze op GSM in te stellen. Het verbeterd de stand-by tijd en de overall stabiliteit omdat de gsm-unit niet constant verschillende bands afzoekt. Hoppen tussen UMTS en niet-UMTS masten is daarmee ook niet meer nodig.
Tevens treft men in dit tabblad de gebruikelijke Bluetooth instellingen aan (toevoegen van nieuwe apparaten, com-poorten, mode, etc.). Opvallend vond ik het tabblad FTP, waarbij het mogelijk is om via bluetooth bestanden te delen. Een van mijn favouriete applicaties in combinatie met bluetooth is internet sharing, waarbij de HTC Touch Dual als modem / accespoint wordt gebruikt. De tutorial op www.modernnomads.info, geeft meer informatie over het instellen hiervan. [ref12]
De Touch Dual is uitgevoerd met een HTC ExtUSB™ connector (11-pin mini-USB and audio jack in one), waardoor er via een USB 2.0-poort op hoge snelheid data kan worden overgedragen. Ook synchroniseren wordt op deze manier mogelijk, indien je met een home-desktop-pc synchroniseert (en niet met een exchange server). De HTC ExtUSB™ connector wordt eveneens gebruikt om muziek te luisteren via de headset.
Aangezien de comm-manager applicatie goed aansluit bij dit onderwerp, kan vermeld worden dat deze ook geheel vernieuwd is ten opzichte van oudere versies op bijvoorbeeld een HTC Wizard.Op de onderstaande screenshot kan in een handomdraai, de airplaine mode, telefoon, bluetooth, pushmail en de data verbinding worden aan en uitgezet. Geheel in lijn met de intuitieve touch bediening is de software ook vanuit de cube (welke ik later uitgebreider zal bespreken) op te roepen. Tevens is het toggelen van de omschreven mogelijkheden makkelijk met een vinger te bedienen (finger-friendly).

Camera
Op de achterzijde van het toestel bevindt zich de 2,0 megapixel camera. De ronding waarin de cameralens verzonken is spiegelend, en tevens is er een spiegeltje toegevoegd voor het maken van een zelfportret. Naast de ronding is ter hoogte van de cameralens een klein opstaand randje in de cover, zodat de lens niet beschadigd raakt.
Naast de bovengenoemde hardware is er ook geheel vernieuwde software aanwezig op de HTC Touch Dual. Bij het openen van de applicatie, draait deze automatisch in landscape, en terugkomend op het intuitieve aspect van de bediening is de plaatsing van de hardware-button perfect afgestemd. De button zit aan de rechterzijde van de HTC Touch Dual, en in landscape-mode dus aan de bovenzijde (overeenkomstig met elke digitale camera).
Startend in de linker bovenhoek kan men een kan men een negental verschillende modi kiezen, varierend van normale foto tot video en sportshots. Tevens zijn verder op de bovenste regel het aantal foto’s en het kruisje om af te sluiten te vinden.
In de rechter benedenhoek treffen we een “bullet-icoon” aan, waarbij de settings of instellingen geopend worden. Het eerste tabblad geeft de mogelijkheid om opslaglocatie, kwaliteit, tijd etc. In te stellen. Het tweede tabblad bevat meer geavanceerde instellingen die over drie pagina’s verdeeld zijn. Denk hierbij aan het bestandformaat, reviewtijd, backlight instellingen.
Wordt de reis met de klok mee vervolgd, en klikt men op het driehoekje in het midden van de onderste regel dan, verschijnt er een pop-up scherm die half beeldvullend is. In het scherm staat samenvattend weergegeven hoe de instellingen geactiveerd zijn, en indien nodig snel aan te passen (zonder door menu’s en tabbladen te scrollen).
De laatste stopplaats is het driehoekje in de linker onderhoek. Klikken op dit icoontje opent de camera album applicatie.


Reeds aan het einde van bovengenoemde alinea aangestipt is de camera album software. Aangezien beide applicaties complementair zijn, de eerste om foto’s te maken, de tweede om foto’s te bekijken zal ik deze ook hier onder het zelfde hoofdstuk bespreken.
De camera album software kan op twee manieren geopend worden: (1) via het startmenu / programma’s, en (2) vanuit de camera applicatie. De standaard layout is een overzicht met thumbnails (diavoorstelling). Tapt men op een foto, dan wordt deze full screen geopend. Tapt men vervolgens nog een keer dan verschijnt een pop-up menu met een zestal opties: slide show, e-mailen van de foto, toevoegen aan contactpersoon, verwijderen, en terugkeren. Een aantal van deze opties komt ook terug onder het soft-key menu (rechter softkey) als de camera album applicatie geopend is.
Maakt men een beweging in de lengte richting van het device (in landscape modus van links naar rechts of omgekeerd), dan bladert men simpelweg door de foto’s. Feitelijk is het vergelijkbaar met het bekijken van een stapeltje foto’s waarbij de voorste foto naar een kantgeschoven wordt en vervolgens achterop de stapel geplaatst wordt.
Een volgend aspect van de camera album software is het inzoomen op een deel van de foto Op mijn Canon Ixus dien ik de volgende handelingen te verrichten om in te zoomen op een specifiek deel van een foto: “zoom, rechts, rechts, rechts (om foto te centreren), zoom, rechts, zoom, rechts, rechts, …” Met de camera album software als onderdeel van de TouchFLO interface maakt dit compleet overbodig. Simpelweg dient er een cirkelbeweging rondom het in te zoomen object gemaakt te worden. Er wordt ingezoomd, de foto wordt gecentreerd, en de zoomschaal wordt genomen afhankelijk van de grootte van de cirkel. Een bijkomend voordeel is dat deze bediening volledig met een hand mogelijk is. Onderstaande screenshots verduidelijken de mogelijkheden van deze camera album applicatie.



Tenslotte kan er vanuit deze applicatie altijd makkelijk teruggegaan worden naar de camera applicatie, gezien de “short-cut” op de eerste plek van de diavoorstelling.
Accu
De accu is een van de minst spectaculaire zaken, maar wel de benzinetank van de HTC Touch Dual. Het is een 1120 mAh Li-Polymeer die het bij normal gebruik 1 à 1,5 dag uithoudt. In mijn optiek is dit met name te danken aan de processor die bepaalde hardware overbodig maakt. Tevens is enige fine tuning als het terugzetten van de backlight via SBSH PhoneWeaver (of aanverwante software) aan te raden om de standby tijd nog meer te rekken.
Indien men veel gebruik maakt van hoge snelheid dataverbindingen als UMTS en zelfs HSDPA, dan zal de batterij zeker sneller leeg raken. Het verschil met bijvoorbeeld de Samsung i600 met 1800 mAh batterij die 3 à 4 dagen meeging is significant. Maar ook bij dit aparaat verdwenen de ampères als sneew voor de zon als de HSDPA optie geactiveerd werd.
Een extended OEM sized batterij, voorzien van meer vermogen ben ik helaas nog niet tegengekomen.
Software
De screenshots hierboven geven een compleet overzicht van de standard meegeleverde software, waarvan ik naar mijn idee de opvallendste zal bespreken.

Voor mij persoonlijk erg belangrijk is het meeleveren van het office mobile pakket: word-, powerpoint-, en excel mobile. Het is versie 6.1 die ook het Microsoft Office 2007 bestandsformaat ondersteund. Hoewel de pocketpc versie het aanmaken van nieuwe bestanden ondersteund in tegenstelling tot de smartphone, vind ik het tooltje MoDaCo DoNew toch enorm handig. Er worden een tweetal snelkoppelingen aangemaakt om direct een nieuw word- of excel bestand aan te maken. [ref13] Aanvullend is ook de Adobe Reader light software meegeleverd die het office pakket voor de zakelijker gebruiker compleet maakt.
Audio Booster is software die alleen werkt als de headset via de ExtUSB poort gekoppeld is. Het geeft uitgebreidere instelmogelijkheden, o.a. bass, trebble en 3D sound kunnen worden ingesteld, alsmede een equilizer kan worden opgeroepen om het hele scala aan tonen in te stellen. Een bijpassend programma is ook de Audio Manager die het beheer van nummers en playlisten vereenvoudigd. Het werkt feitelijk als een schil over de Windows Media Player software, en wordt vanuit de Audio Manager software een liedje geopend, dan krijgen we een aangepaste Windows Media Player skin te zien. Alle knoppen op de skin zijn finger friendly, die het gebruikersgemak vergroten.

Opmerkelijk is ook het standard meeleveren van de Flash Lite Player, waarmee flash-bestanden kunnen worden geopend. Verder is de HTC Touch Dual voozien van een streaming media applicatie waarmee er via een snelle dataverbinding muziek (en video gestreamed) kan worden. Doordat ik zelf helaas geen HSDPA of UMTS abonnement heb, heb ik dit niet kunnen testen, maar de applicatie lijkt makkelijk in het gebruik. Ingeven van IP-adres en luisteren maar.
Er is tevens standard een zip applicatie meegeleverd, hoewel dit in een aantal onmisbare third party applicaties wordt meegeleverd: Resco File Explorer / SPB PocketPlus. Echter ik vind het van HTC erg netjes dat ze het op een kaal device ook meeleveren, aangezien niet iedereen wil investeren in additionele software. De tendens lijkt dus meer naar een out-of-the-box functioneel device te gaan.
Tenslotte nog een aantal softwarematige zaken. Bij het plaatsen van de sim-kaart start er automatisch een wizard die je gprs verbinding configureert. Bij het wisselen van simkaart wordt er simpelweg een nieuwe verbinding aangemaakt. Ik zie het als de geautomatiseerde opvolger van de NLRetail software zoals deze voor de HTC Wizard beschikbaar was.
Tevens is de HTC Touch dual standaard uitgerust met een taskmanager, die programma’s ook echt afsluit. Ik moet zeggen dat dit tooltje niet onder doet voor andere taskmanagers, hoewel bij SBSH iLauncher / SPB PocketPlus of Dinarsoft Memmaid meer functionaliteit toegevoegd is. Echter de taskmanager doet zijn werk prima.

In de referenties van deze review is een overzicht te vinden van een aantal handige freeware applicaties die een waardevolle toevoeging voor de HTC Touch Dual kunnen zijn. [ref05] [ref08] [ref13]
Conclusies en opmerkingen
Het is niet eenvoudig een objectief oordeel over een apparaat te vellen, maar ik zal toch een poging wagen. Terugblikkend op mijn eerste indruk (die al goed was), ben ik gaandeweg het gebruik het toestel steeds meer gaan waarderen. Het is een enorm veelzijdig en goed gebalanceerd apparaat met veel mogelijkheden. Noem het een allrounder !!
Het design is helemaal top, want zelfs mijn vriendin die stug bij haar Nokia’s blijft vond het een enorm goed ogend apparaat. Dit onderstreept wederom de veelzijdigheid, en makkelijk weg te steken in broekzak of maatpak. Ook onder de motorkap is alles goed voor elkaar, processor doet prima zijn werk en het geheugen is opgeschroefd naar de hedendaagse standaard. Pushmail en instellen van dataverbindingen is een fluitje van een cent.
Qua connectiviteit is er voor mijn persoonlijk alles aan boord, hoewel wifi voor sommige mensen een struikelpunt kan zijn. Softwarematig is de HTC Touch Dual echt goed ineengezet, dat blijkt onder andere uit de integratie van camera en foto-album applicaties. Overigens omvat de standaard meegeleverde software het hele scala aan benodigde zaken (van office tot music player).
Ik wil besluiten met mijn eindoordeel en de HTC Touch Dual door zijn veelzijdigheid een 8,0 op een schaal van 1 tot 10 geven. Onderstaand nog een schematisch overzicht met plus- en minpunten.
Positieve punten
• Stijlvol design
• Compacte vormfactor
• Hardware keyboard, voor makkelijke invoer (T9)
• TouchFLO besturing
• Energiezuinigheid
• Erg compleet qua functionaliteit
Verbeterpunten
• Geen hardwarematige softreset mogelijkheid
• Taal ROM = Taal T9
• Afwezigheid WIFI
• Afwezigheid softreset “schakelaar”
• Plaatsing ExtUSB-poort
Resumerend
Met dit device is er een duidelijke doorontwikkeling van de HTC Touch en de bijbehorende TouchFLO technologie waarneembaar, en heeft HTC goed geluisterd naar de consumenten. (Er zijn niet voor niets reeds 2 miljoen HTC Touch devices verkocht.) Tevens is er enorm veel functionaliteit, waaronder een zeer handig hardware keyboard, verstopt in een zeer kleine vormfactor, en zal het strakke design bijdragen dat de HTC Touch Dual zowel in de consumentenmarkt alsook in de zakelijk markt een hit kan worden.
Referenties
Dit hoofdstuk bevat links naar aanbevolen topics betreffende de HTC Touch Dual. Verder zijn er een aantal handige softwarematige aanvullingen terug te vinden.
• The::unwired – review of O2 XDA start
• Modaco Language Pack
• Het HTC Wizard topic deel 1 en deel 2
• Get extra functionality from your HTC Touch Dual
• Got a Touch Dual? You NEED SlideActions!
• HTC Touch Dual review
• 20-key HTC Touch Dual Unboxing
• The ‘Redbox’ patch for Sprint Touch / Touch Dual
• Touch Dual SureType / T9 keyboards on video
• Demonstratie HTC Touch Cruise
• Concurrent voor de IPhone
• Bluetooth Internet Connection sharing
• Paul’s must have FREE Nike applications!
• HTC Touch Blog – deel 1, deel 2, deel 3, deel 4 en deel 5
• Converters en adapters voor de EXTUSB connector
• Review Windows Mobile 6.0