JvanEkris - woensdag 18 mei 2005, 12:30 - Windows Mobile
Lang hebben we moeten wachten op een opvolger van Windows Mobile 2003 Second Edition. Concurrenten Symbian en Palm hebben in het afgelopen jaar hun operating systemen flink verbeterd dus was het tijd voor een antwoord. En wat voor antwoord er uit Redmond gekomen is! In dit artikel bespreken we alle veranderingen die de opvolger van WM2003SE, Windows Mobile 5, met zich meebrengt. Mijn conclusie is dat Microsoft er niet alleen in geslaagd is de PDA een veel betere telefoon te maken, maar ook dat veelbesproken zwakke punten in dit OS weggenomen zijn.
[page=Introductie]
De mobiele markt is flink in beweging. Microsoft heeft de PDA-markt stevig in handen maar er vindt op dit moment in de mobiele markt een flinke verschuiving plaats van PDA’s naar connected devices. Op dit moment schijnen analisten het maar over een ding eens te zijn: PDA’s en GSM’s worden een device, en als het even kan moet de Ipod daarbij. Als men naar de verkoopcijfers kijkt dan is er ook een zeer grote verschuiving zichtbaar van PDA’s naar smartphones waarneembaar.
Het huidige OS was goed, maar niet perfect. Iedereen verwachtte dan ook dat er een antwoord van Microsoft moest komen. Het gonsde al geruime tijd: de naam Magneto lekte, daarna lekte een paar screenshots en vervolgens lekte een compleet ROM. Maar het bleef verdacht stil bij Microsoft. Er werd niets verteld over de verwachte releasedatum van Magneto en al helemaal niets over de inhoud van Magneto.
Vandaag heeft Bill Gates persoonlijk op de MEDC dan eindelijk de opvolger van Windows Mobile 2003SE onthuld. Doelen waren om de PDA te perfectioneren en het gebruik als GSM te verbeteren. Als Microsoft MVP had ik het privilege al voor de officiele release met het OS te mogen werken.
In deze (p)review gaan we dieper in op het OS. Bedenk dat enkele zaken die we hier noemen van toepassing zijn op het kale operating systeem zoals dat door Microsoft is uitgeleverd. We hebben dit getest aan de hand van de Windows Mobile 5 Emulator, die binnenkort onderdeel wordt van Visual Studio. Zo kunnen ontwikkelaars nog eenvoudiger applicaties bouwen en testen op allerlei platformen.
Sommige ontbrekende functionaliteit werd in het verleden door de fabrikanten van de hardware (zogenaamde OEM’s) in hun eigen distributie gecorrigeerd door het meeleveren van extra software. Maar het is ook goed mogelijk dat ze in de toekomst functionaliteit uitzetten. Dus dat zaken hier in deze review staan is nog geen garantie dat ze in de toekomst door de OEM in jouw specifieke ROM terug te vinden zijn. Dat is het nadeel van een OEM-based operating systeem.
Er zijn veel zaken veranderd met Windows Mobile 5. Belangrijkste verbeteringen zijn:
[page=Onder de Moterkap]
Onder de motorkap van Windows Mobile 5 ligt de Windows CE5.1 kernel. Deze kernel wordt voor embedded software gebruikt en is nu bijna 1½ jaar in gebruik. Deze kernel is dus bijzonder stabiel te noemen. Een gedeelte (zeker niet alles) wordt gebruikt om als basis te dienen voor Windows Mobile 5. Dit is niet alleen een goede basis, het verschaft mobiele devices ook een goed platform voor communicatie met servers die SQLServer draaien.
Tot nu toe waren er twee Microsoft Platformen: Microsoft Windows mobile 2003 en Microsoft Smartphone. Met de introductie van Microsoft Windows Mobile 5 er een duidelijke harmonisering in de beide platformen zichtbaar. In praktijk zijn de kernels geheel identiek geworden en is alleen een klein gedeelte van de GUI nog anders. Heel veel bediening is echter volledig identiek geworden. Hierdoor moet het voor software-ontwikkelaars eenvoudiger worden om software voor alle Microsoft devices te schrijven. Dit lijkt een wat hypothetisch probleem, maar als men kijkt naar een platform als Symbian waar applicaties niet voor elk device beschikbaar komen (zoals TomTom Navigator!) is het echt een serieus issue waar uiteindelijk eindgebruikers heel veel last van hebben!
Meerdere beeldschermformaten beschikbaar
Van het “oude” Windows Mobile 2003SE platform kenden we al verschillende beeldformaten Met de introductie van de opvolger zijn er nu nog meer beeldschermformaten beschikbaar, te weten:
Het mooie is dat het operating systeem hiervan netjes abstraheert: een willekeurige aplicatie doet het onder alle beeldschermformaten even goed.
Meerdere talen beschikbaar
Een volgende verbetering in de nieuwe versie is de beschikbaarheid in meer talen. Het oude OS was beschikbaar in het Italiaans, Frans, Duits en WorldWide English. Als je op ons forum kijkt is de behoefte groot naar een gespecialiseerde Nederlandse versie. Die versie komt er dan ook.
Helaas is het nog wel zo dat, net als in het verleden, de taal bepaald wordt door de taal van ROM dat in licentie genomen is van Microsoft. De taal is dus niet achteraf nog aan te passen door veranderen van settings. Dus net als in het verleden moeten er speciaal een Nederlandse versie aangekocht worden.
Het kan ook zijn dat fabrikanten besluiten dat een Nederlandse versie niet loont, waardoor die versie in zijn geheel niet beschikbaar komt. Het is dus zeker een punt van aandacht om te kijken via welke fabrikant je een device aankoopt. Zo kan een Orange besluiten een Nederlands ROM voor de M500 uit te brengen terwijl Qtek voor de S100 (zelfde device) geen Nederlands ROM uitbrengt.
Geheugenmanagement
Op het gebied van geheugen en geheugenmanagement is er echt veel gebeurd. Zaken waar naar mijn gevoel heel veel leden heel erg gelukkig van gaan worden. Eigenlijk zijn er twee grote veranderingen:
De afschaffing van de “File Store”
Een van de grootste veranderingen is de integratie van “File Store” in het operating systeem. Vrijwel elk nieuw device heeft zo’n ding aan boord, maar door het OS werd het als een soort geheugenkaart gezien. Alhoewel veel mensen een stevige poging wagen om alle applicaties daar te installeren werkte dat niet helemaal zoals het hoort:
Met Windows Mobile 5 zal de file store gewoon als onderdeel van het operating systeem gezien worden. Hierdoor worden alle zaken die vroeger in het RAM als “storage” werden weggeschreven nu in het “ROM” weggeschreven. Dit is inclusief alle databases van de afspraken, contacts, taken en registry. Hierdoor overleeft een PDA gewoon een lege accu. Ook wordt het werkgeheugen voor applicaties wordt in praktijk dus gewoon groter.

Sluiten is soms nu echt dicht
Een groot probleem bij PocketPC’s/Smartphones is het management van het (schaarse) geheugen. Wat vooral niet helpt is dat “close” indrukken een applicatie niet echt sluit. Dit is een situatie die niet vergelijkbaar is met de desktop, waar het kruisje de applicatie ook daadwerkelijk sluit. Veel van onze leden liepen hier tegenaan. In de veronderstelling dat ze alles gesloten hadden, kregen ze alsnog de melding dat er voor een andere applicatie te weinig geheugen is. Het gevolg van de smart minimize was dat er onder water kuddes aan applicaties openstonden. Bijkomend gevolg was dat veel ontwikkelaars zich bezig gingen houden met taskswitchers en alternatieve close-buttons.
Nu is dat gelukkig anders. Het kruisje betekent nu echt dat de applicatie sluit (in de meeste gevallen).
Om zeker te weten dat het zo is heb ik het even getest met TimeTTracker. Eerst heb ik TimeTTracker opgestart (2e screendump), en daarna via het kruisje weer afgesloten (3e plaatje). Zoals je ziet is de applicatie echt uit het geheugen weg
. Wat wel opvalt is dat de applicaties die met het OS meegeleverd wordt zich hieraan schijnen te onttrekken.
Ondersteuning voor GPS
Navigatie is een van de killer applications op de PocketPC. Het was dan ook absurd dat het operating system geen support bood voor de meest gebruikte randapparaten die op een PocketPC worden aangesloten: een GPS. Nu is daar verandering in gekomen door de introductie van een driver voor het GPS device.
Mooie is wel dat er meerdere devices simultaan van dit device gebruik kunnen maken. Hierdoor kun je dus zowel een Navigatie-oplossing als een applicatie als WiFiFofum runnen op dezelfde GPS-muis.
Het installeren van applicaties
Wat opvalt aan het hele operating system is dat het zelfstandiger geworden is. Het installeren van CAB-files (cabinet installers die applicaties bevatten) kan nu volledig op het device. Nu kun je een cabinet file ook gewoon netjes installeren op SD-kaart, want het installatieproces voorsiet er gewoon in door nette dialogen:
Error reporting
Een van de zaken die op de desktop gemeengoed geworden is, is error-reporting. Niets geeft een lekkerder gevoel als Windows gecrasht is om Microsoft even een error-report in de maag te splitsen. Of er echt wat mee gebeurt zullen we nooit weten, maar als het helpt werk ik er graag aan mee. Onze trouwe assistenten hebben ook wel eens last van hangende applicaties en andere ellende, dus ze hebben nu de volgende optie meegekregen:
Juist, ook mobiel kunnen we Microsoft bestoken met problem-reports.
Downloaden van updates
Nog een stukje functionaliteit dat van de desktop is geleend is, is de mogelijkheid om updates te downloaden. Je moet dan niet aan het volledige operating system denken, maar eerder aan updates van componenten als Media player en Messenger.
Een welkome verbetering voor mensen die al maanden smachtend op Media Player 10 zaten te wachten…….
Ondersteuning voor de bedrijfsomgeving
Voor het gebruik van PDA’s in bedrijfsomgevingen is er ook veel verbeterd. Analoog aan Windows2003 server kan men nu centraal policies gaan beheren en security updates gaan uitrollen naar PocketPC’s (voor meer info kun je kijken op deze website. Deze updates kunnen ook in het veld wireless worden uitgerold (OTA: Over The Air).
[page=De gebruikersinterface]
Het bekendste scherm is natuurlijk het Today-screen. Op het eerste gezicht lijkt alles hetzelfde, maar het verschil zit hem natuurlijk in de details:
Opvallende verschillen zijn (naast dat het witte letter probleem in de start-menu zijn opgelost) dat de GUI meer lijkt op die van de smartphone. Dit komt doordat de GUI meer gericht is op het gebruik als GSM, waarbij er ook duidelijk gekeken is naar de manier waarop dit soort devices gebruikt worden. Eenhandsbediening is dan ook het toverwoord waarmee Microsoft aan de slag is gegaan. Ook heeft men gekeken naar het verbeteren van de GUI voor gebruik op kleinere displays, eigenlijk een beetje achterstallig onderhoud omdat de minimale schermafmeting van 3,5” al ruim 1½ jaar geleden overboord is gezet.
Alhoewel kleine schermen overduidelijk beter geaccommodeerd worden, valt het tegen voor de grotere schermen. Ik heb mijn twijfels over de werkbaarheid van die nieuwe menubar op grotere beeldschermen (zeg 3,8” en daarboven), daar is eenhandsbediening al geregeld doordat alle knoppen op zo’n beeldscherm al zeer groot zijn. Daar kunnen die nieuwe menubars wel eens meer ergernis oproepen dan plezier. Wat ook nog (steeds) niet verbeterd is, is de GUI onder VGA. Veel mensen gebruiken tools als se_VGA om de menubar tot redelijke proporties terug te brengen. In de referentie implementatie hebben we dit niet aangetroffen, en dat betekent dat we met dit OS nog steeds met zeer grote menubars op een 4” beeldscherm zitten. Die zijn wel lekker met zeer dikke vingers te bedienen, maar of dit gewenst is door iedereen durf ik te betwijfelen.
De topbar
De topbar lijkt niet veranderd, maar hier heeft men op zeer subtiele wijze ruimte gecreerd zodat kleine schermen nog een beetje leesbaar blijven. Dus in plaats van dit:

Kun je ook dit krijgen:

je kunt dus de tijdsvermelding op de top-bar gewoon uitzetten. Dit kan door dit scherm te gebruiken:
Dit kan heel nuttig zijn op de kleinere beeldschermen (zeg 2,8″, zoals de Imate Jam) om ruimte te creeren.
De menubar
De Menubar en Icontray hebben een kleine metamorfose ondergaan om meer geschikt te worden als basis voor een GSM. Zelf ben ik er niet helemaal uit of dit nu een verbetering is. Als je naar de nieuwe menubar kijkt zie je dat hij meer is gaan lijken op het menu van de smartphone, hier is de convergentie echt zichtbaar.

Zoals je ziet zijn er twee grote vlakken ontstaan die eenvoudig met een vinger aangetikt kunnen worden. Hierdoor wordt bediening zonder stylus eenvoudiger, waardoor het gebruik als GSM ook wat eenvoudiger wordt. Dit wordt bevestigd doordat er in de nieuwe specificaties van dit OS ruimte is gecreëerd voor “SoftKey1” en “Softkey2”, een constructie die we ook van de smartphones kennen. Daar was het de enige manier van bediening, maar ook in de PocketPC variant zijn alle eigenschappen overgenomen.
Wat wel een kleine aanpassing is ten opzichte van de smartphone is dat de SIP in het midden staat, dus als je een keyboard selecteert ziet het er zo uit:

En als je transcriber installeert ziet het er zo uit.

In praktijk heb je dus alle primaire handelingen direct bij de hand. De belangrijkste handeling zit dus links, de minder belangrijke handeling rechts, waarbij gelijk gezegd moet worden dat dat meestal de term “menu” is. Er ontstaat een beetje een gevoel van een onderscheid zijn tussen “dit doen” en “al het andere”.
Wat ik me afvraag is of dit voor veel applicaties een werkzaam model is. Er zijn applicaties (TimeTTracker is een beruchte) die veel menu’s gebruiken. Maar zelfs een simpele applicatie als File explorer heeft al een flink diepe menustructuur tot gevolg.

Grote vraag is natuurlijk nu hoe oudere applicaties met deze nieuwe mogelijkheden omgaan. Dat is zeer goed geregeld. Als je een oudere applicatie opstart krijg je gewoon de “oude” versie van de GUI terug:

Over het algemeen wordt gesteld dat 90% van de oude applicaties probleemloos zullen werken onder Windows Mobile 5. Vermoedelijke uitzonderingen zijn applicaties die zich wat ontrokken aan het operating systeem.

Nadeel is dat er voor de icontray geen ruimte meer is in de menubar. Die is door Microsoft dus een stukje omhoog geschoven zodat deze boven de menubar zweeft. Niet echt een elegante oplossing die volgens mij ook nog eens een ruimte inneemt. Ik weet ook niet of dit de eenvoudige bediening van de icons in de icontray ten goede komt, zeker omdat even mistappen weer dat grote vlak er onder activeert.
De bediening met de D-Pad
De D-pad is in het verleden altijd een beetje een rare uitbreiding geweest. Conceptueel werkte het aardig, maar in praktijk was het een doods ding: het werkte gewoon niet helemaal zoals het hoorde. Het gebeurde dus regelmatig dat je gewoon verwachtte dat de de cursor de D-Pad zou volgen, maar het niet deed.
Maar op de smartphone is de joystick dé manier van navigeren. Dit heeft dus ook zijn weg gevonden naar het PocketPC platform. De D-pad is nu een stuk consequenter geimplementeerd:
Windows Mobile 5 gaat nu dan ook een stuk beter met D-Pad om. In praktijk is nu overal het gebruik van de D-Pad doorgevoerd. Dus nu kun je ook op een fatsoenlijke wijze door formulieren heen springen met de D-Pad, zoals in het bovenstaande voorbeeld van TimeTTracker. Door slimme combinaties kan de PocketPC geheel bestuurd worden door de D-Pad. Iets wat het gebruik van dit stukje hardware hopelijk gaat bevorderen onder de niet-gamers onder ons.
Notifications
De notifications zijn wel veranderd. Kwamen ze onder WM2003 als subtiel ballonnetje opzetten onder de top-bar. Nu komen ze als flinke balloons boven de menubar drijven:
Voordeel is dat de bijbehorende knoppen er wel direct onder zitten, maar het nadeel is dat de subtiliteit wel erg verloren gaat, zoals het bovenstaande voorbeeld van een mailtje dat binnenkomt.
Persoonlijk denk ik dat de balloon wat subtieler is: die had ik namelijk eenvoudig kunnen negeren. Helaas zat in de kale versie van het OS geen MSN messenger, maar ik ben zeer beniewd hoe deze zich manifesteert. Ik moet er niet aan denken wat er gebeurt als deze begint te melden dat er een contact on-line komt. Als deze ook op deze botte wijze in beeld komt, dan maak je een PocketPC volledig onbruikbaar voor alle andere doeleinden (met mijn contacts wel…).

Ook opvallend is wederom het effect van die twee button in de menubar: je kunt kiezen tussen “dismiss” en “menu”. Hier zie je dus duidelijk het “overige gevallen” gevoel. Gevoelsmatig is dit niet de meest effectieve manier om de menu-items in te delen.
De GUI van de telefoon
Zoals al eerder gezegd is het het gebruik van de GSM verbeterd. Nu lijkt het softpad nog sprekend op de oude versie. Maar tijdens het bellen wordt dit softpad vervangen door een nieuw softwarematig keyboard. Je krijgt nu meer opties op het beeldscherm.
Wat ook opvalt is dat het een plaatje bij de beller getoond wordt. Voor GSM’s is dit een zeer bekend feature, alle Symbian-toestellen kunnen dit. Voor de komst van Windows Mobile 5 was het voor OEM’s dus noodzakelijk om third-party applicaties te installeren. Hierdoor was het noodzakelijk om je contacten op meerdere plekken te beheren: een plek voor de echte data en een plek voor de foto en ringtone. In Windows Mobile 5 kan dat allemaal via de contacts, die volledig synchroniseren met Outlook 2003, die ook de foto’s van contacts opslaat
.
[page=De primaire PIM applicaties]
De primaire taak van een PDA is het managen van contacten, afspaken, taken en tegenwoordig ook e-mail. Naast de kernel en de GUI zijn ook de primaire PIM-applicaties ook onder handen genomen. Niet zo grondig als de GUI en kernel, maar op zeer subtiele wijze zijn er wel belangrijke problemen opgelost waardoor het PDA gedeelte van de PocketPC geperfectioneerd is.
Contacts
De contacts lijken op het eerste gezicht niet gewijzigd. Maar als we nauwkeuriger kijken zien we dat de vormgeving anders is van het view-beeld (1e plaatje hieronder). Ook hier zie je de eenhands-bediening terug. Grote vlakken die eenvoudig aan te raken zijn. Je kunt dus met een vinger aangeven dat je iemand wilt bellen, SMSen of MSNen.
Als je kijkt naar het edit-veld lijken er ook relatief weinig toevoegingen gemaakt te zijn. Maar hier zijn 2 velden toegevoegd die voor telefoons zeer gewoon zijn: picture en Ring Tone. Zoals al eerder vermeld: veel OEMs leverden al third-party aplications mee om dit hiaat te vullen. Mooi is wel dat, naast dat je al die gegevens nu op een plek kunt beheren, de picture van een contact gewoon meegesynchroniseerd wordt. Hierdoor kun je die data ook netjes beheren op een desktop.
Naast deze twee velden zijn er nog 8 velden toegevoegd: Instant Messaging adres (3x), Manager en wat identifiers. Ook zijn er wat beperkingen aangebracht: in het notes-veld kan nu alleen nog maar text worden opgeslagen, vroeger was het mogelijk om plaatjes en tekst op te slaan.
Tasks
Ook bij de taken hebben er kleine wijzigingen plaats gevonden. Op het eerste gezicht is er weinig gewijzigd:
Eigenlijk is er niets toegevoegd, maar is er iets teruggekomen dat met PocketPC2000 verdwenen is:
Voor de mensen die het gemist hebben:

Je kunt nu weer de tijd bepalen wanneer de reminder voor een taak afgaat. Voor mensen die op een bepaald moment (dus niet om 8:00!) een reminder willen laten afgaan kunnen dat nu via de PocketPC of op de desktop regelen. Het was natuurlijk ook absurd dat je het wel op de desktop kon instellen en dat alle antieke devices (Windows CE 2.11 e before) dit wel overnamen en nieuwere devices niet. Deze situatie is dus nu gecorrigeerd.
Pocket Outlook
Pocket Outlook is eigenlijk niet echt gewijzigd. Er zijn wat cosmetische veranderingen, maar niets significants.
Wat je hier ziet is dat de send-button naar beneden is verhuisd, maar verder geen significante wijzigingen.
Wat wel mooier geworden is, is het ontvangen van de e-mail. Hier zie je dat het scherm wat subtieler is.
Maar het is nog steeds niet mogelijk om HTML-mail goed te lezen
. Wrel is het ontzettende mooi dat je gewoon (bij bekende contacts) de caller-picture bij die persoon te zien krijgt en dat je gelijk naar de contact kunt doorklikken.
Internet Explorer
Internet Explorer heeft wel een flinke verbouwing ondergaan.
Ook hier heeft de menubar zijn intrede gedaan: alle opties (inclusief de favourites) zitten nu onder het menu. Wel is de progessbar nieuw, zodat je kunt zien of de pagina al compleet is en hoe groot deze is. Ook nieuw is de Full screen view. Hierdoor kun je dus alle bars weghalen.
Ook kun je nu plaatjes saven en is goed zichtbaar of je op een secure verbinding zit (slotje naast de sitenaam). Wel is opvallend dat het nog steeds niet mogelijk is meerdere frames simultaan te openen. Dit is wat dat betreft een gemiste kans.
[page=De Office Mobile Applicaties]
Zeer grote verbeteringen zijn er te vinden op het gebied van de office applicaties. Een van de grootste frustraties voor de zakelijke gebruikers was dat native office-documenten niet altijd te lezen waren en zeker niet te bewerken. Dit werd bijna absurd doordat Symbian en Palm standaard converters uitleverden. OEM’s begonnen ze dan ook maar mee te leveren (vaak de Clearvue fileviewers). Als maker van de desktop-applicatie kon Microsoft dan ook niet achterblijven en hebben ze eigen implementaties uitgerold.
Als ik kijk naar mijn eigen praktijk heb ik nog wel eens mijn PocketPC en toetsenbord bij me. Als ik artikelen schrijf heb ik op de meest belachelijke plaatsen ideeën en die wil ik dan gelijk in zo’n artikel verwerken. Maar doordat Pocket Word alle opmaak en plaatjes verkracht ben je bij terugkomst bij je desktop een uur bezig om de tekst weer enigzins te laten lijken op wat er origineel van de desktop gemaakt is.
Er is dan ook veel tijd gestoken in iets dat roundtrip editting heet. Voor leken houdt dit in dat officebestanden niet meer gesloopt gaan worden als je ze op je PDA zet. Dit betekent niet dat je een mini-versie van Word of Excel op je device krijgt. Het betekent dat de dingen waar zo’n applicatie niets mee kan er niet meer uit gesloopt zullen worden door de mobiele applicatie.
Word Mobile
Word Mobile is flink onderhanden genomen. En er zijn dan ook een hoop goede dingen in terecht gekomen. Om te beginnen zijn natuurlijk de standaardfuncties ondergebracht in Word: het simpel opmaken van tekst:
Maar het kan beter. Zoals onderstaand Word-document aantoont blijkt dat je gewoon volledig opgemaakte documenten kunt zien en bewerken zonder dat de opmaak geweld aangedaan wordt. Hierdoor kun je dus bestanden meenemen en bewerken zonder achteraf de noodzaak te hebben om de teksten weer in het originele document te moeten pasten.
Als we dan een complexer Word-document nemen, een met fixed tabs en andere trucs om een mooie opmaak te krijgen, gaat het ook nog goed. Dit is dus echt een manier om native documenten rechtstreeks te lezen en editten:
Ook als in zo’n document plaatjes staan blijft dit werken.
Dit lijkt natuurlijk fantastisch, maar het is beperkt. Het plaatje dat getoond wordt is een bitmap (jpeg om precies te zijn) Maar vectorbased objecten (emf-plaatjes en autoshapes) worden weggegooid. Gevolg is dat je wel eens een flinke speurtocht door een flink document moet houden wil je de juiste plek kunnen vinden en dat je in sommige gevallen alsnog de plaatjes weer bij de tekst moet zoeken.
Ook hebben we ongemerkt een offer moeten brengen. Met de nieuwe versie is het niet meer mogelijk om zelf drawings te maken in Word
. Plaatjes zijn read-only objecten geworden en het is dus onmogelijk om zelf nieuwe plaatjes te tekenen in Word. Naar mijn mening een groot gemis als ik in vergaderingen notities zit te maken en wazige plaatjes moet overtekenen van een blackboard.
Notes
Het kleine broertje van Word Mobile, Notes, is niet veranderd. Nu kon daar ook weinig aan veranderd worden, maar er zijn wel wat gemiste kansen.
Nu lijkt het alsof je hier wel plaatjes kunt tekenen. Echter, bij overdracht naar Word op de desktop worden deze volledig gesloopt, zoals uit het onderstaande voorbeeld blijkt. Dit is dus geen gezond alternatief voor Word mobile om plaatjes te maken
.
Excel Mobile
In Excel zijn de grote verbeteringen gemaakt. Daar is het nu mogelijk om op je PocketPC grafieken te maken.
Ook hier is er veel aandacht besteed aan round-trip compatibility. Excel sheets kunnen dus zonder veel problemen met Excel Mobile bewerkt worden om vervolgens weer op de desktop zonder problemen verwerkt te worden. Wel gaat een groot deel van de opmaak verloren, maar er worden geen cruciale zaken verbroken, zoals in het verleden wel gebeurde.
Powerpoint
Powerpoint is een nieuw product in het Windows Mobile arsenaal. Veel zakelijke devices hadden al de Clearvue powerpoint viewer bij zich. Vanaf nu heeft een device dit standaard bij zich. Het is echt alleen een viewer; je kunt dus geen Powerpoint files bewerken. Ook zeer geavanceerde animaties werken niet. Verder werkt de viewer zeer soepel.
Grappig is dat de viewer gelijk omschakelt naar landscape-mode. je kunt door het beeld aan te tappen van sheet wisselen (maar ook met de D-pad.
Een andere manier van navigatie is de “hoofdstukindeling” van de presentatie erbij te pakken. Zeer handig als je even snel een sheet moet laten zien aan een collega.
Camera’s worden steeds meer standaard op PocketPC’s. Nieuw is de introductie van een standaard applicatie voor foto’s nemen en selecteren. Hierdoor ontstaat ook een gestandaardiseerde driver voor camera’s.
Heel handig is dat je vanuit deze applicatie gelijk foto’s kunt mailen.
[page=Desktop Communicatie]
Activesync
Activesync is volledig herschreven en werkt ook totaal anders. Mensen die een WM2003 device hebben zullen weinig verschil merken, maar als ActiveSync in contact komt met een Windows Mobile 5 device verandert het uiterlijk radicaal. Meest opvallende wijziging is wel dat het niet meer mogelijk is om op de desktop te bepalen wat er wel en niet gesynchroniseerd gaat worden. Ook de status is op de PocketPC af te lezen, en niet meer op de desktop.

Bij de Activesync wizard bij aanmaken van de partnership gebeurt dit op de desktop, maar daarna wordt dit op de PDA zelf ingegeven.

Een van de zaken die overboord is gezet met ActiveSync 4.0 is het synchroniseren via Wireless LAN, Bluetooth DUN en Bluetooth PAN. In praktijk is wireless synchronisatie met een desktop alleen nog mogelijk via bluetooth serial ports.
Een verdere wijziging is dat bestanden niet meer geconverteerd (hoeven) te worden. Gevolg is dan ook dat de converters voor Wordbestanden NIET meer meegeleverd worden. Als je een schone installatie van Activesync 4 zult doen zul je dus in de problemen komen met het overzetten van Word-documenten naar een WM2003 machine. Als je Activesync 3.x update naar 4.0 zul je dit probleem niet hebben.
[page=Voor De Ontwikkelaars]
Wat ik persoonlijk een heel sterk punt is de verregaande ondersteuning en tooling van de OS voor ontwikkelaars. Zoals de CEO van Sun ooit zei: “een gebruiker koopt geen OS, maar een manier om applicaties te runnen”. Dit is ook bij Microsoft doorgedrongen. Niet alleen stond Steve Balmer op congressen “Developers!! Developers!!! Developers!!” te schreeuwen, maar intern is er ook naar geluisterd. Windows Mobile is dan ook een beter platform voor ontwikkelaars geworden. Die ontwikkelaars zijn dan ook de mensen die het Windows Mobile platform moeten verrijken. Die verbeterde ondersteuning uit zich in zowel betere drivers als in betere tooling. Hierdoor zullen we als eindgebruikers snel worden getrakteerd op nog coolere applicaties
.
Betere drivers
Wat natuurlijk zeer irritant voor ontwikkelaars is, is dat je voor andere devices moet gaan uitzoeken hoe je je applicatie nu weer aan de gang krijgt. Dat is immers de rol van het operating systeem om dat op te lossen. Deze uitdaging heeft Microsoft dan ook opgepakt en er zijn drivers ontwikkeld voor camera’s, GPS en andere hardware, zodat ontwikkelaars van nieuwe applicaties die gewoon op een uniforme manier kunnen gaan aanspreken. Ook is de ondersteuning voor .Net en customization van de GUI verbeterd. Hierdoor wordt het bouwen van software dus eenvoudiger en kunnen ontwikkelaars sneller applicaties ontwikkelen.
Beter tooling
Een van de grootste succesfactoren is een goede tooling. Ontwikkelaars moeten snel en eenvoudig applicaties kunnen testen op een betrouwbare testomgeving. Bij Visual Studio is nu een set geleverd met een emulator die alle (!) door Microsoft ondersteunde versies simuleert. Dus alle beeldschermformaten en types OS. Hierdoor kan dus een ontwikkelaar snel en eenvoudig dingen uitproberen. Hierdoor kunnen ontwikkelaars gewoon achter de desktop gewoon alles testen, zonder de zeer dure investering van allerlei hardware.
[page=Conclusie]
Windows Mobile 5 is een verbetering. Voor gebruikers van Phone Edition toestellen zal dit het meest merkbaar zijn doordat de eenhandsbediening sterk is verbeterd. Maar ook is het “reguliere” OS sterk verbeterd. Zelf vind ik de belangrijkste verbeteringen:
Zelf heb ik ook wat twijfels bij dit nieuwe OS:
Ook zie ik wat minpunten:
Mijn eindconclusie is dat met Windows Mobile 5 er een hele grote stap is gezet naar een betere integratie van PDA en GSM. Een stap die, volgens de huidige trends in de markt, een grote stap voorwaarts is. Zelf denk ik dat de functionaliteit, zeker in combinatie met Office 2003 en Activesync, zeer moeilijk te evenaren is door tegenspelers Palm en Symbian die eenzelfde beweging gemaakt hebben. De afwerking tot een coherent en consistent geheel is zéér goed gelukt. Risico is wel dat op sommige plaatsen de GUI teveel gericht raakt op het gebruik als GSM, terwijl andere spelers (de Hx4700 bijvoorbeeld) hierdoor wat meer in de kou komen te staan. Het is naar mijn mening zeer aan te raden te upgraden, zeker als je een gebruiker van een Phone Edition device bent.
Bedenk wel dat het vrijgeven van dit OS geen garantie is dat dit ook voor jouw specifiek device beschikbaar komt. Door de fabrikant van jouw device moeten de drivers er onder geplaatst worden en het ROM worden toegespitst op het device. Dit brengt veel kosten met zich mee waar sommige leveranciers, mede door piraterij, zeer huiverig voor geworden zijn. Als ROM’s worden geleverd leert de ervaring met het vorige OS dat dit gemiddeld zo’n 6 maanden duurt voordat we het echt in onze handen hebben.